ถ่ายรูปพระอาทิตย์ขึ้นและตกตอนเที่ยวให้สวยด้วยมือถือ เลือกจุดและตั้งค่าอย่างไร
27 สิงหาคม 2569

ใครเคยรอรถเมล์ที่ป้ายหน้าบ้านคงรู้ว่า มาตรงเวลาเป๊ะมักไม่ทัน ต้องมาก่อนสักหน่อย และบางครั้งคันที่ว่างที่สุดก็มาถึงหลังจากคนส่วนใหญ่ถอดใจกลับไปแล้ว การถ่ายพระอาทิตย์ขึ้นและตกก็เป็นแบบนั้น ภาพฟ้าสวยๆ ที่เห็นในโซเชียลจำนวนมากถ่ายด้วยมือถือธรรมดา สิ่งที่ต่างคือจังหวะและวิธีใช้กล้อง ไม่ใช่ราคาเครื่อง ต่อไปนี้คือความเชื่อที่ได้ยินบ่อย เทียบกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริง
“พระอาทิตย์ลับขอบฟ้าแล้ว ก็เก็บมือถือได้เลย”
ความจริงคือช่วงที่สีฟ้าสวยที่สุดหลายครั้งเกิดหลังดวงอาทิตย์ลับไปแล้วสักพัก เมฆที่อยู่สูงจะยังรับแสงจากใต้ขอบฟ้า ทำให้ฟ้าเปลี่ยนเป็นสีส้ม ชมพู หรือม่วง ต่อด้วยช่วงที่ฟ้าเป็นสีน้ำเงินเข้มก่อนมืดสนิท ซึ่งเหมาะกับการถ่ายวิวเมืองที่เริ่มเปิดไฟ
ฝั่งพระอาทิตย์ขึ้นก็กลับด้านกัน ฟ้าเริ่มมีสีตั้งแต่ก่อนดวงอาทิตย์โผล่พ้นขอบฟ้า คนที่มาถึงตอนดวงอาทิตย์ขึ้นแล้วมักพลาดช่วงที่ดีที่สุดไป ใช้แอปพยากรณ์อากาศหรือแอปดูเวลาดวงอาทิตย์ขึ้นตกของมือถือ แล้วไปถึงก่อนเวลานั้นพอสมควร
ถ้าตั้งใจไปดูหมอกยามเช้าด้วย เงื่อนไขของอากาศจะซับซ้อนกว่าการรอแสงอย่างเดียว ลองดูการอ่านสภาพอากาศเพื่อเลือกเช้าที่หมอกลงจริง ประกอบ
“มือถือถ่ายย้อนแสงไม่ได้ ออกมาขาวโพลนทุกที”
มือถือถ่ายได้ แต่ต้องบอกกล้องว่าจะให้ความสำคัญกับส่วนไหน วิธีที่ใช้ได้เกือบทุกรุ่นคือแตะหน้าจอตรงบริเวณฟ้าที่สว่าง แล้วเลื่อนแถบปรับแสงลงจนสีฟ้ากลับมาชัด ส่วนพื้นดินหรือคนจะมืดลงเป็นเงาดำ ซึ่งในภาพพระอาทิตย์ตกมักดูสวยกว่าการพยายามให้เห็นทุกอย่าง
เปิดโหมด HDR ถ้ามือถือมี ช่วยเก็บรายละเอียดได้ทั้งส่วนสว่างและส่วนมืด เช็ดเลนส์ก่อนถ่าย เพราะคราบนิ้วมือทำให้แสงฟุ้งเป็นวงรอบดวงอาทิตย์ และถ้าแสงเริ่มน้อย วางมือถือพิงกับราวหรือกระเป๋าให้นิ่ง จะได้ภาพคมกว่าถือด้วยมือเปล่า
“ซูมเข้าไปเยอะๆ ดวงอาทิตย์จะได้ดูใหญ่”
การซูมแบบดิจิทัลคือการครอปภาพให้เล็กลงแล้วขยาย ยิ่งซูมมากภาพยิ่งแตก ถ้ามือถือมีเลนส์เทเลแยกต่างหาก ให้ใช้ระยะของเลนส์นั้นตรงๆ จะได้ภาพที่ดีกว่า
ที่สำคัญกว่าคือสายตา อย่ามองดวงอาทิตย์ตรงๆ นาน ทั้งด้วยตาเปล่าและผ่านหน้าจอที่ซูมเข้าไป โดยเฉพาะตอนที่ยังสว่างจ้า ช่วงที่ปลอดภัยกว่าคือตอนดวงอาทิตย์อยู่ต่ำมากและมีหมอกควันหรือเมฆบัง และถึงอย่างนั้นก็ควรมองเป็นช่วงสั้นๆ ถ้ารู้สึกแสบตาหรือเห็นจุดค้างในสายตาให้หยุดทันที
แทนที่จะพยายามให้ดวงอาทิตย์ใหญ่ ลองหาฉากหน้าที่บอกเรื่องราว เช่น เรือประมง ต้นมะพร้าว เจดีย์บนเขา หรือคนที่ยืนมองฟ้า ภาพจะมีมิติและน่าจดจำกว่า
“ต้องไปจุดชมวิวดังถึงจะได้ภาพสวย”
จุดชมวิวที่มีชื่อเสียงมักสวยจริง แต่คนแน่นและฉากหน้าซ้ำกับภาพที่ทุกคนเคยเห็น สิ่งที่ช่วยได้มากกว่าคือการรู้ทิศ ดวงอาทิตย์ขึ้นทางทิศตะวันออกและตกทางทิศตะวันตกโดยประมาณ และตำแหน่งจะเลื่อนไปทางเหนือหรือใต้ตามช่วงของปี เปิดเข็มทิศในมือถือดูว่าฝั่งไหนจะได้แสง แล้วหามุมที่มีน้ำ ภูเขา หรือสิ่งก่อสร้างอยู่ในทิศนั้น
ถ้าอยากได้ทั้งเครื่องดื่มเย็นๆ และวิวโล่งร้านกาแฟบนเนินที่มองเห็นฟ้ากว้าง ก็เป็นตัวเลือกที่สบาย หรือลองมองหาวัดบนเนินเขาซึ่งหลายแห่งเห็นเมืองจากมุมสูง ตัวอย่างหนึ่งคือวัดบนดอยที่มองลงไปเห็นตัวเมืองและกว๊านพะเยา ถ้าถ่ายรูปในเขตวัด ควรแต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง และไม่ปีนหรือยืนบนสิ่งที่ไม่ควรยืน
อีกเรื่องที่คนมักลืมคือขากลับ หลังพระอาทิตย์ตกฟ้าจะมืดเร็วกว่าที่คิด ถ้าจุดถ่ายต้องเดินป่าหรือเป็นทางหิน ให้พกไฟฉายไว้เสมอ หลักเดียวกับการเตรียมไฟส่องทางและรองเท้าสำหรับเดินในถ้ำ ใช้ได้กับทางเดินลงจากจุดชมวิวตอนค่ำเหมือนกัน
ถ้าจะจำไว้แค่สองข้อสำหรับเย็นแรกของการออกเดินทางรอบหน้า ให้จำว่าไปถึงก่อนเวลาที่แอปบอกสักครู่ และอยู่ต่ออีกหน่อยหลังดวงอาทิตย์ลับ ภาพที่ดีที่สุดของวันมักซ่อนอยู่ในสองช่วงนี้