Best-Thailand

เที่ยวป่าชายเลนใกล้กรุงเทพ เดินสะพานไม้ศึกษาธรรมชาติอย่างไรให้เห็นมากกว่าต้นไม้

เที่ยวป่าชายเลนใกล้กรุงเทพ เดินสะพานไม้ศึกษาธรรมชาติอย่างไรให้เห็นมากกว่าต้นไม้
ที่มา: Wikimedia Commons

ป่าชายเลนไม่ใช่ที่ที่ไปเดินถ่ายรูปบนสะพานไม้สิบนาทีแล้วกลับ ถ้ามองแค่จากถนน มันอาจดูเหมือนดงไม้สีเขียวทึมๆ ริมโคลนที่ไม่มีอะไรน่าตื่นเต้น แต่ความสนุกจริงของที่นี่อยู่ใต้รากไม้และบนผิวโคลน ซึ่งจะเผยตัวก็ต่อเมื่อเราไปถูกเวลาและยอมยืนนิ่งพอ

พื้นที่ชายฝั่งรอบกรุงเทพหลายจังหวัดยังมีป่าชายเลนที่ทำทางเดินไม้ให้เข้าไปศึกษาธรรมชาติได้ บางแห่งดูแลโดยหน่วยงานรัฐ บางแห่งเป็นของชุมชน แต่ละที่มีกติกาต่างกัน วิธีด้านล่างจึงเป็นหลักทั่วไปที่ใช้ได้เกือบทุกแห่ง

ขั้นตอนเที่ยวป่าชายเลนให้ได้เห็นของจริง

  1. ดูตารางน้ำขึ้นน้ำลงก่อนวันเดินทาง ข้อนี้สำคัญที่สุด ช่วงน้ำลงจะเห็นพื้นโคลนกว้าง รากไม้โผล่ และสัตว์เล็กออกมาหากิน ส่วนช่วงน้ำขึ้นจะได้บรรยากาศน้ำเอ่อใต้สะพาน เหมาะกับคนที่อยากถ่ายภาพเงาสะท้อน ลองค้นตารางน้ำของพื้นที่นั้น หรือโทรถามศูนย์ศึกษาธรรมชาติที่จะไปว่าวันนั้นน้ำเป็นอย่างไร

  2. เลือกไปช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ แดดริมทะเลแรงมากตอนกลางวัน สัตว์หลายชนิดก็หลบร้อนเหมือนเรา ช่วงเช้าอากาศเย็นกว่า นกออกหากินมากกว่า และทางเดินยังไม่ร้อนจนเดินไม่สบาย

  3. แต่งตัวให้พร้อมกับยุงและแดด ใส่เสื้อแขนยาวเนื้อบาง กางเกงขายาว หมวกปีกกว้าง และพกยากันยุง รองเท้าควรเป็นแบบหุ้มส้นที่เดินบนไม้เปียกแล้วไม่ลื่น ถ้าที่นั้นมีกิจกรรมลงโคลนปลูกป่า ให้ถามล่วงหน้าว่าต้องเตรียมอะไรเพิ่ม

  4. เดินช้าลงครึ่งหนึ่งของความเร็วปกติ ปูก้ามดาบตัวเล็กที่โบกก้ามข้างใหญ่ไปมา ปลาตีนที่กระโดดบนโคลน หรือหอยที่เกาะรากไม้ จะหลบลงรูทันทีเมื่อได้ยินเสียงฝีเท้าหนักๆ ลองหยุดยืนเงียบตรงช่วงที่สะพานผ่านพื้นโคลนเปิดสักสองสามนาที แล้วจะเห็นพื้นที่ดูว่างเปล่าเริ่มขยับ

  5. มองหาของสามระดับ ระดับพื้นคือรู ปู และปลาตีน ระดับรากคือรากหายใจที่โผล่ขึ้นจากโคลนและสิ่งที่เกาะอยู่ ระดับยอดไม้คือนกที่เกาะหรือบินผ่าน ถ้าบริเวณนั้นติดหาดเลนเปิด อาจเห็นนกชายเลนเดินหากินเป็นฝูงในบางช่วงของปี การแบ่งสายตาแบบนี้ทำให้เดินเส้นทางเดิมแล้วเห็นอะไรมากขึ้นอีกเท่าตัว

  6. อ่านป้ายสื่อความหมายระหว่างทาง หลายแห่งติดป้ายบอกชื่อพันธุ์ไม้อย่างโกงกาง แสม หรือลำพู พร้อมอธิบายว่าต้นไหนชอบน้ำเค็มแค่ไหน การหยุดอ่านทำให้เข้าใจว่าทำไมป่าแต่ละโซนหน้าตาไม่เหมือนกัน และเด็กๆ ก็มีเกมให้เล่นด้วยการหาต้นไม้ตามป้าย

  7. พักดูวิวช่วงท้ายแล้วค่อยกลับ ทางเดินบางแห่งไปสุดที่ศาลาริมทะเลหรือหอดูนก นั่งพักให้หายเหนื่อยแล้วดื่มน้ำก่อนเดินย้อนกลับ ขากลับแสงเปลี่ยน น้ำก็อาจเปลี่ยนระดับ คุณจะได้เห็นป่าเดิมในอีกหน้าหนึ่ง

สิ่งที่นักเที่ยวมักพลาด

ไปผิดเวลาน้ำแล้วสรุปว่าไม่มีอะไร คนที่ไปตอนน้ำขึ้นเต็มที่แล้วหวังจะเห็นปูมักผิดหวัง ไม่ใช่เพราะป่าไม่สมบูรณ์ แต่เพราะสัตว์อยู่ใต้น้ำหมด

คิดว่าเป็นทริปสบายๆ จนไม่เตรียมน้ำ ทางเดินไม้ในป่าชายเลนอาจยาวกว่าที่คิดและร้อนอบอ้าว บางช่วงไม่มีร่มเงาเลย พกน้ำดื่มติดตัวทุกครั้ง ถ้าวางแผนจะต่อด้วยทริปธรรมชาติที่ต้องใช้แรงมากกว่านี้ การฝึกขาและฝึกปอดก่อนขึ้นภูแบบค้างคืน ก็เริ่มจากการเดินทางไกลแบบนี้ได้เหมือนกัน

ลงจากสะพานไปเหยียบโคลนเอง โคลนชายเลนลึกและดูดขาได้ อีกทั้งการเหยียบนอกทางเดินยังทำลายรูสัตว์และกล้าไม้ที่เพิ่งปลูก ถ้าอยากลงโคลนจริงให้เข้ากิจกรรมที่มีเจ้าหน้าที่หรือคนในชุมชนพาไป

จับปูหรือโยนอาหารให้สัตว์ ปูและปลาตีนหากินเองได้ การโยนขนมทำให้พฤติกรรมเปลี่ยนและทิ้งขยะไว้ในป่า ทางที่ดีคือดูอย่างเดียว ถ่ายรูปโดยไม่ใช้แฟลช แล้วเก็บขยะของตัวเองกลับออกไปทั้งหมด

ไม่ดูพยากรณ์อากาศช่วงมรสุม ฝนหนักทำให้สะพานไม้ลื่นและบางจุดอาจปิดซ่อม หลักคิดเดียวกับการเลือกวันไปดูน้ำตกตอนฝนชุกโดยไม่เสี่ยงน้ำป่า ใช้ได้กับที่นี่ด้วย คือเช็กประกาศของสถานที่ก่อนออกจากบ้าน และยอมเลื่อนถ้าอากาศไม่ดี

รีบกลับทั้งที่ยังมีที่ให้ไปต่อ ป่าชายเลนหลายแห่งอยู่ในจังหวัดที่มีตลาดอาหารทะเล วัดเก่า หรือชุมชนริมน้ำให้แวะต่อ อย่างสมุทรสาครที่มีทั้งป่าชายเลนและย่านเก่า ลองเปิดดูมุมเที่ยวสมุทรสาครที่คนในพื้นที่ชอบพาเพื่อนต่างถิ่นไปเดินเล่น แล้วจัดเป็นทริปวันเดียวที่ครบกว่าเดิม ส่วนใครอยากผ่อนคลายกล้ามเนื้อหลังเดินมาทั้งวันในทริปถัดไป การแช่บ่อน้ำร้อนแบบให้ร่างกายได้พักจริง ก็เป็นอีกแบบของการเที่ยวธรรมชาติที่ไม่ต้องรีบ